خشونت آتش خانمان سوزخوانواده وجامعه

Print Friendly and PDF

 

بسم الله الرحمن الرحیم

مقدمه

خشونت آتش خانمان سوزخوانواده وجامعه

خشونت وبدرفتاری و پدیده تازه ای نیست، بلکه از زمان آمدن آدمی بر این گستره خاکی و شکل گیری پیوند دوانسان وزندگی شخصی وجمعی، همواره این رفتار مذموم و غیرانسانی ازانسانها قربانی گرفته وچهره شوم خودش نشان داده است.

 امروزه نیز در دنیای معاصر،کمتر روزی می گذردکه در نشریات، مطبوعات و رسانه های خبری از خشونت نباشد، خشونت هایی که عمدتا آثار زیانبار و مخرب آنها به انحاء مختلف؛ در خوانوادها جامعه و زندگی اجتماعی را نیز تحت تاثیر خود قرار  داده.

نتیجه

خشونت یعنی عمل ضد انسانی که اکثراً زنان وکودکان مورد هجمه قرارگرفته ودرنتیجه زندگی انسانی رانشانه رفته، اززندگی قدیمی وساده تا دنیایی معاصرومتمدین، گرچه درزندگی نوین وبه اصلاح تمدن وقرن ۲۱امید می رفت تاروزنه ی امید بازشده خوانواده ها و جامعه نفس راحت تری بی کشند متأسفانه تحقیق محققان وجامعه شناسان وشواهد عینی خبر نگاران و نتایج تحقیقى بین المللى درباره خشونت خانوادگى علیه زنان وکودکان نشان می دهد كه یك ششم زنان به دست شوهر یا شریك زندگى خود قربانى خشونت شده اند.

 همچنین سازمان بهداشت جهانى در اولین مطالعه جهانى خود درباره این موضوع نتیجه گرفته است كه در هر 18ثانیه یك زن مورد حمله یا بدرفتارى قرار مى گیرد و حتى باردار بودن، نیز موجب  مصونیت از خشونت مردان نادان نمی گردد!

آر، این خشونت قربانی دیگری هم بنام کودگ دارد که ازدوطرف صدمه می بیند ونیجه اش هم درجامعه ظاهرمی شود!

كودكان خشونت را از والدین کپی می کنند

محققان دریافته اند كودكانى كه شاهد تند خوئی و بدرفتارى میان اعضاى خانواده هستند، احتمالاً در بزرگسالى دست به خشونت مى زنند. همچنین احتمال گرایش به خشونت و احتمال بروز ناهنجارى هاى رفتارى در بزرگسالانى كه در دوره كودكى مورد بدرفتارى و سوء استفاده قرار گرفته اند بیشتر است. افراط در تنبیه كودك نیز عامل دیگرى است كه به این ناهنجارى ها دامن مى زند.

محققان آمریكایى از دانشكده پزشكى و جراحى دانشگاه كلمبیا و مؤسسه روان شناسى ایالت نیویورك براى انجام این تحقیق زندگى، ۵۴۰ كودك را پس از ۱۹۹۳ براى ۲۰ سال دنبال كردند.

در سال هاى 1983 ، 1985 تا 1986 و همچنین در سال هاى 1991 تا 1993 با این كودكان و مادران آنها مصاحبه شد.

احتمال گرایش به خشونت و احتمال بروز ناهنجارى هاى رفتارى در بزرگسالانى كه در دوره كودكى مورد بدرفتارى و سوء استفاده قرار گرفته اند بیشتر است. افراط در تنبیه كودك نیز عامل دیگرى است كه به این ناهنجارى ها دامن مى زند.

خشونت مرگبار یك زن در ۱۸ ثانیه

نتایج تحقیقى بین المللى درباره خشونت خانوادگى علیه زنان نشان مى دهد كه یك ششم زنان به دست شوهر یا شریك زندگى خود قربانى خشونت شده اند.

سازمان بهداشت جهانى در اولین مطالعه جهانى خود درباره این موضوع نتیجه گرفته است كه در هر ۱۸. ثانیه یك زن مورد حمله یا بدرفتارى قرار مى گیرد و حتى باردار بودن، چندان زنان را از خشونت مردان مصون نگه نمى دارد.    

كاترین دیویس» خبرنگار بى بى سى مى گوید این تحقیق نشان مى دهد زنان در خانه بیشتر در معرض خشونت قرار مى گیرند تا به دست افراد غریبه در بیرون از خانه.

این سازمان اظهار كرده است این معضل جهانشمول، ریشه دار و عمدتاً در تمام جوامع پنهان است. محققان دریافته اند كه از شكستن استخوان گرفته تا تجاوز، و خشونت خانوادگى در همه جوامع غنى و فقیر به چشم مى خورد و حتى بسیارى از زنان فكر مى كنند مردان در شرایطى خاص حق اعمال خشونت دارند.

همچنین بسیارى از زنان مى پندارند درست نیست كه علناً بگویند قربانى آزار مردان شده اند.

سازمان بهداشت جهانى مى گوید اثرات خشونت خانوادگى بر سلامت زنان، صرف نظر از محل سكونتشان، قابل توجه است.

این مطالعه طى هفت سال صورت گرفته و ۲۴هزار زن از آسیا، آفریقا، اروپا و آمریكاى لاتین در آن شركت داشته اند. این تحقیق قبلاً در آمریكاى شمالى صورت گرفته بود.

عدم تفاهم زن و شوهر و افت تحصیلى فرزند

عدم تفاهم والدین و اختلالات زناشویى آنها، از مهمترین علل افت تحصیلى كودكان و نوجوانان به شمار مى رود.

دكتر «رضا گودرزى» ایرانی، روان پزشك در این مورد گفت: اختلافات و تعارضات موجود در محیط خانوادگى امنیت كودكان را به طور چشمگیرى به خطر مى اندازد. در نتیجه، كودكان در اوایل نوجوانى كه بحرانى ترین دوره زندگى آنهاست، دچار بى هویتى و مشكلاتى نظیر تشوش و اضطراب شده و ا ختلالات روانى همچون بیش فعالى در آنها تظاهر مى یابد.

دكتر گودرزى تصریح كرد: والدینى كه بدون توجه به روحیه حساس فرزندان به مشاجره و تعارض مى پردازند؛ به نوعى در شكست تحصیلى آنان سهیم هستند چرا كه این كودكان بیش از سایرین در كلاس درس دچار حواس پرتى و عدم تمركز مى شوند.

وى در پایان خاطر نشان كرد: البته شرایط خانوادگى همچون درآمد خانواده، تعداد اعضاى خانواده و سواد آنها و. . . نیز، از دیگر عوامل مؤثر بر افت تحصیلى كودكان و نوجوانان محسوب مى شود.

نظر یه جامعه شناسی:

به نظر کارشناسان: چنانچه در خانواده ای خشونت،حاکم باشد،فرزندان آنها سعی می کنند تابا توسل به رفتارهای خشونت آمیز به حقوق خود بیرسند.

 کارشناسان می گویند: مطالعات  نشان می دهد افرادی که در خانواده های نابسامان پرورش می یابند در ایفای نقشهای اجتماعی شان انسانهای موفقی نیستند.

 کارشناس(دکتر علی رضا) اظهار می دارد: محیط خانواده باید طوری باشد که اعضای خانواده در آن، احساس آرامش و امنیت داشته باشند.

 وی با بیان اینکه فرزندان از پدر و مادر الگو برداری می کنند، خاطر نشان ساخت: اگر محیط خانه توأم با خشونت،نا امنی و عدم درک متقابل زوجین از یکدیگر باشد و زوجین فرد مقابل خود را مورد آزار و اذیت جسمی و روانی و اجتماعی قرار دهند فرزندان نیز از این الگو پیروی خواهند کرد.

 دراثر پژوهش هاوتحقیقات محقیقن،مکرر مشاهده شده است که وقتی پدر و مادر عصبانی و از عصبیت دستشان را مشت می کردند ویا پا به زمین می کوبیدند، ویاهرگونه رفتارخشین دیگرازخود نشان دادند،  فرزندان آنها نیز در شرایط مشابه دقیقاً این کار را تکرار می کنند.

جامعه شناسان با اشاره به اینکه خانواده ،سنگ بنای جامعه است،تصریح می کنند: خانواده در بستر اجتماع مفهوم دارد و در اصل فرد، خانواده و جامعه با هم تأثیر و تأثر دارند.

 یک جامعه شناس شرقی، خاطر نشان می سازد: اگر در خانواده ، تعامل و گفتگو حاکم باشد و فرزندان در خانواده مشق دموکراسی کنند این فرزندان در بستر اجتماع افراد موفقی خواهند بود و در مسائل و مشکلات خود قطعاً بحث گفتگو را سرلوحه کار خود انتخاب می کنند.

 این جامعه شناس همچنین می افزاید: در خانواده هایی که فضای خانه توأم با خشونت، تحقیر و توهین است. افرادسعی می کنند با رفتارهای خشونت آمیز در مکانهای مختلف اجتماعی به حقوق خود بیرسند.

پرخاشگری حالت دورانی دارد

 وی اظهار می دارد: پرخاشگری حالت دورانه دارد، می تواند به دو صورت در بستر اجتماع ونیز به خانواده و برعکس صورت گیرد.و افراد موردخشونت واقع شده در ایفای نقش های اجتماعی خود دچار مشکل می شوندوخودشان نیزبه انجام این عمل می پردازند.

 بدرفتاری آثار مخربی در بستر خانواده وجامعه بدنبال دارد

 این جامعه شناس در پاسخ به این پرسش که راهکارهای جلوگیری از بروز خشونت در خانواده چیست اذعان داشت: افراد باید از طریق آموزش مهارتهای زندگی که یکی از آموزشهای کلیدی است توانمند شوند و راههای درست کنترل خشم را بیاموزند.

راه حل ناهنجاری

 این پژوهشگر این گونه راه حل ارائه داده می فرماید: خود آگاهی، همدلی، حل مسئله، تصمیم گیری،کنترل خشم،کنترل استرس، تفکر نقادانه، تفکر خلاقانه، ارتباط مؤثر بین فردی و ارتباط مؤثر اجتماعی ده مهارت مهم تصویب شده از سوی سازمان بهداشت جهانی است که هر انسانی باید بتواند در دنیای امروز داشته باشد.

  وی اذعان داشت:در دنیای امروز به خاطر مسائل و پیچیدگی های آن هر انسانی باید این مهارتها را بیاموزد تا با شناسایی استرس های موجود، آنها را کنترل کند و به تبع آن خشونت و پرخاشگری خود را کاهش دهد.

 این محقق تاُکید می کند : هر گاه در خانواده یکی از طرفین از مدار عدالت خارج شده و به حقوق خود قانع نباشد باعث ایجاد جو پرخاشگری و خشونت می شود.

این کارشناس ارشد جامعه شناسی با بیان اینکه خشونت در بستر خانواده آثار مخربی خواهد داشت تصریح کرد :اگر یک فرد به طور مداوم مورد تحقیر و سرزنش وانواع خشونتهای روانی و جسمی قرار گیرد در ایفای نقش های اجتماعی خود قطعاً دچار مشکل خواهد شد.

یکی از کارشناسان ارشد جامعه شناسی می گوید:

 ناسازگاری والدین تاثیرات منفی بسیاری در شخصیت فرزندان به وجود می آورد مشاجره های محدود والدین نیز می تواند زندگی فرزندان را دچار آشفتگی و بحران جدی کند

 یک جامعه شناس در پاسخ به اثرات خشونت والدین بر روی فرزندان می گو:

بصورت عموم خشونت یک عمل فاجعه بار وخانمان سوزدر زندگی انسان بخصوص کودکان است و انسان را در طول زمان  به رنج های درونی، مانند: گوشه گیری، بروز احساسات تواٌم با قهر، غضب، حسرت و بخیلی   مواجه می سازد.

 اگر کودک در خانواده خود شاهد خشونت باشد و جنگ و دعوا بین پدر و مادر همراه با خشونت و بصورت مداوم واقع شود، رشد جسمانی و شکل گیری سالم شخصیت کودک و یا نوجوان دچار اختلال می گردد.

آثارزیان بار خشونت

جامعه شناسان، معتقدندکه: کودکان در معرض خشونت،در قیاس با همسالان خود گوشه گیرتر شده و در خانه، کودکستان و یا مدرسه از نشاط کمتری برخوردار و دائماٌ در پی بهانه گیری و جنگ و جدل با دیگران هستند.

 این افراد ازرشمندی و باورمندی  (حس اعتماد به نفس) را از دست می دهند، در محیط یا خود به تمسخر گرفته میشوند و یا دیگران را به استهزا و تمسخر می گیرند. به دلیل آسیپ پذیر بودن تمرکز فکری،نمیتوانند خوب بیاموزند و اسعتداد خود را بکار گیرد،کمتر به رفتن به مدرسه علاقه نشان داده و در بسیاری از موارد از رفتن به مدرسه  و یا محیط بازی، ترس و واهمه دارد.

 وی تصریح کرد: این افراد در نوجوانی یا به مواد مخدر رو میاورند و یا حالت روانی شان چنان وخیم می شود که در قسمت های دست، بازو و ران ها خراش ها یا بریدگی های عمدی را به وجود می اورند که زخم های آن عمیق نیست ولی قابل دیدن است.

 روان شناسان می گویند: کودکان مواجه با خشونت خانودگی در سنین بزرگی خود نیز این مشکلات را به همراه دارند بنأ  مسئولیت پدر و مادر، تنها  تاٌمین معیشت فرزند نیست بلکه فراهم ساختن فضای گرم خانوادگی، محبت به فرزند و تاٌمین فضای امن،آرام و عاری از خشونت و مشاجره از مهمترین مسولیت های والدین در قبال فرزندان می باشد.

 ازمشکلات این کودکان حساسیت فوق العاده در مقابل انتقاد، وعدم حس اعتماد به نفس و اعتماد به دیگران و عدم اطمینان و شکاکیت نسبت به پیرامون از خصوصیات این قربانیان خشونت  است.

 مسلماً خانواده، نماد اجتماعی و برآیند و انعکاس کل جامعه است تصریح کرد: خانواده یکی از مهمترین معیارهای شناخت مسائل و آسیب های اجتماعی است.

آقای یوسفیان یک جامعه [M1] شناس ایرانی: در یک خانواده اولین تعامل تشکیل شده تعامل بین زن و شوهر است که با حضور فرزندان این سیستم تکمیل و البته پیچیده تر می شود.

 این مدرس وجامعه شناس با اذعان به اینکه رابطه زن وشوهر همواره اصلی ترین وتا ثیرگذارترین روابط است تصریح کرد: این رابطه به معنی ایجاد سازگارترین سیستم و تاثیرگذارترین نظام بر روی اعضای خانواده و جامعه است.

 وجود رابطه سالم از مهمترین عوامل شکل گیری و بالندگی شخصیت اعضای خانواده بخصوص فرزندان است داشتن رابطه سالم بین زن و شوهر، اصل اساسی و مهم، برای تربیت فرزندان است و ناسازگاری این دو رکن خانواده، می تواند تاثیرات منفی بسیاری در شخصیت فرزندان به وجود آورد.

 کودکان ونوجونان، که شاهد خشونت و مشاجره والدین خود هستند در بزورگی دو برابر سایرین با همسران وخوانواده خود دچار مشکل رفتاری می شوند.

 حقوق همه اعضای خانواده باید محترم شمرده و خواست های مشروع آن با ارزش تلقی شود

این پژوهشگر با تاکید بر اینکه هر فرزندی نیاز به امنیت روانی دارد و والدین موظف هستند این نیاز را تامین کنند، اظهار داشت: مطالعات جدید نشان می دهد که حتی درگیری های اندک و مشاجره های محدود والدین می تواند زندگی فرزندان را دچار آشفتگی و بحران جدی کند.

 وی ادامه داد: حتی زمانی که والدین با سردی با یکدیگر برخورد می کنند و در سکوت با یکدیگر رفتار خصمانه دارند و سعی می کنند فرزندان متوجه اختلاف آنها نشوند، فرزندان احساس پریشانی و اضطراب می کنند و در حقیقت اختلاف والدین را درک می نمایند.

 دانشمندانی که در تشریح نظریه «وراثت اجتماعی خشونت خانگی» تحقیق کرده اند معتقدند: کسانی که شاهد خشونت و مشاجره های والدین خود بوده اند دو برابر بیشتر از سایرین با همسران وخوانواده خود دچار مشکل رفتاری هستند.

 ومی گویند: اثرات نامطلوب مشاجرات خانوادگی را در دختران و پسران متفاوت دانست و می  افزایند : دختران در کودکی به دلیل افزایش هیجان پذیری دچار اختلال نوروتیک همانند «ناخن جویدن» می شوند و در آینده با همسران خود بدرفتاری می کنند و این اثر در پسران سبب بروز رفتارهای ضد اجتماعی می شود.

 دانشمندان تصریح می کند: باینکه خانواده ها، همان طوریکه اولین محمل شکل گیری خشونت است می تواند، بهترین و مصون ترین محمل محبت، اعتماد، توجه و درک حقوق دیگران در استفاده از آزادی ها و روابط مشروع اجتماعی باشد.

راه نجات ازاین معزل

  دانشمندان می افزاید: پیشگیری از حاد شدن معضلات خانواده گی تفاهم ، درک و احترام متقابل می تواند بهترین راه از بر وز وخشونت باشد.

 تفاهم و تعامل خانوادگی یکی از راه های جلوگیری از خشونت است که هر عضو خانواده باید محترم شمرده و خواست های مشروع آن با ارزش تلقی شود.

 گوش دادن مهمترین مهارتی است که می تواند صمیمیت را به وجود آورد

 تفکیک نقش ها در خانواده منجر به  کاهش استرس و اعمال خشونت می شود

 وی تفکیک نقش ها در خانواده و یا محل کار را از عوامل  کاهش استرس و اعمال خشونت برشمرد و افزود: جدا کردن مشکلات خانواده در محل کار یا بالعکس بهترین راه ممکن برای ایجاد تعادل روحی و روانی است. یادگیری مهارت های ارتباط موثر  بهترین روش برای از بین بردن ناسازگاری ها است.

یکی ازمحقیقان دینی مهمترین مهارت ارتباط موثر راگوش دادن دادن به حرفهای همسر وخوانواده دانسته و افزود: گوش دادن مهمترین مهارتی است که می تواند صمیمیت را به وجود آورد و آن را حفظ نماید واتفاقا یکی ازرویش های حسنه ی پیامبرگرامی (ص).دربرابرمردمان همین بود که حضرت به حرف آنها گوش میداد!( سوره ی مبارکه ی توبه آیه ۶۱)

 این محقق دراین را بطه اظهارمیدارد: گوش دادن به حرف، فرزندان، قدرت تصمیم گیری صحیح و راه گفتگوی سالم را یاد می دهند و فرزندان به دور از تاثیرات ناسالم روانی، آینده بالقوه ای برای خود پیش بینی می کنند و با شور و اشتیاق الگوپذیری مناسب را از پدر و مادر به ارث می برند.

 ایشان یکی از راهکارهای جلوگیری از افزایش بروز خشونت در جامعه را توجه بیشتر مسؤولین به امر جوانان دانسته و تصریح می کند: دولت مردان، باید کارگزاران را آموزش دهند تا با جوانان برخوردهای منطقی و صحیح داشته باشند.

 مسئولین وهمچنین نهاد های تأثرگذار باید کانون حمایت از کودکان را توسعه دهند تا اگر کودکی از سوی خانواده اش مورد تعرض یا بی مهری قرار گرفت به چنین اماکنی تحویل داده شود.

روانشناسان:

روانشناسان معتقیدند، فرزندان خانواده های پرمشاجره، بسیاری از خواسته های خود را بیان نمی توانند، ولذا: همه قانون شکنان، قاتلان، دزدها و... قبلا در خانواده خود تحت ظلم و ستم قرار گرفته اند تنبیه بدنی شدیداً در روان فرد اثر گذاشته و منجر به دو پارگیهای شخصیتی می شود.

 خلق و خوی والدین به هر شکلی که باشد بر فرزندان اثر می گذارد تصریح کرد: وقتی جو خانواده خشن و توأم با درگیری باشد می تواند تأثیرات بسیار مضری روی فرزندان به جای گذاشته،

 وتأثیر مستقیم و غیر مستقیم دارد که از این میان می توان به کاهش شدید اعتماد به نفس کودکان اشاره کرد.

 وفرزندان در جو خانواده های خشن، هر لحظه منتظر اتفاقی هستند و هر لحظه انتظار درگیری پدر و مادر را دارند برای همین بسیاری از خواسته های خود را بیان نمی کنند و کم کم این بعنوان یک الگو در ذهن فرد شکل می گیرد.

 این الگوی ترس، ادامه پیدا می کند و در آینده همواره در ارتباطات اجتماعی با فرد همراه است و همیشه بچه های اینگونه خانواده ها، در ذهن خود افراد مقابل خود را به صورت ترسناک می آفریند و نمی تواند در مقابل آنها به دلیل عدم اعتماد به نفش و خجالتی بودن از حق خود دفاع  کند.

همچنین، تنبیه بدنی شدید در روان فرد اثر می گذارد و می تواند منجر به دو پارگیهای شخصیتی او شود.اگر به کودکان،خشم ایجاد شده در درون خود را یا به سمت خود معطوف می کند (یعنی افسرده می گردد) و یا تبدیل به یک موجود ضد اجتماعی می شود که همیشه به فکر این است که از دیگران انتقام بگیرداومی شود مجسمه پرخاشگری.

 و فرد پرخاشگری که خشم خود را به سمت دیگران معطوف می کند،دچار اختلال شخصیت ضد اجتماعی شده و فقط یک مشی را در پیش می گیرد(این فرد پرخاشگر می گوید حالا که دیگران به من رحم نکردند من هم به دیگران رحم نمی کنم).

 اگر بررسی کنیم می بینیم که تمام قانون شکنان، قاتلان، دزدها و... همان کسانی هستند که ابتدا در خانواده خود تحت ظلم و ستم قرار گرفته اند وکمبود روانی دارد.

و هر لحظه منتظر اتفاقی هستند باید سبک فرزند پروری و الگوی رابطه با فرزندان را به والدین آموزش داد

بنأ تنبیه بدنی هیچگاه روش درستی برای مجازات فرزندان نیست به طور خلاصه یک سبک دموکراتیک و آزادمنشانه ( نه خیلی رها و نه خیلی مستبد و خشن) که حس مسئولیت پذیری را در کودک پرورش دهد،می تواند در رابطه با فرزند مؤثر باشد.

 روش تنبیه هیچگاه روش درستی برای مجازات فرزندان نیست، اگر رفتار کودک طوری باشد که صدمات جبران ناپذیری به خود یا جامعه وارد کند نا گزیر به تنبیه هستیم به شرطی که هیچ گونه آثار فیزیکال روی کودک باقی نگذارد.

 روانشناسان اذعان دارندکه تنبیه بچه آثار بر روان آن باقی نمی گذارد به شرط اینکه تنبیه اطلاع دهنده باشد وکودک احساس دوستی کند حتی درحین تنبه احساس کند پناه گاهش هستی وکودک متوجه باشد که والدین او را دوست دارند یعنی اغلب اوقات به او محبت می کنند.

در تربیت فرزندان باید بیشتر از مشوق ها استفاده کنم وسعی کنیم باید ها و نباید ها، قوانین و مسئولیت پذیری ها را به کودک انتقال دهیم.

 والدینی که به کودک باید و نباید را نمی گویند و او را کامل رها می کنند باعث می شوند کودک قانون را یاد نگیرد و در جامعه تنها به فکر ارضاء خواسته های خود باشد و هیچگاه به فکر رعایت حال دیگران نباشد.

 البته خلق و خوی افراد تا حد زیادی ممکن ارثی باشد، اگر فرزندی با این خلق و خوی به دنیا آمد باید از همان ابتدا با روش صحیح به او بیاموزیم که نیازهای خودش را بیان کند و بدون اظهار خشم،خواسته های خود را کلامی و از طریق گفتگو ابراز کند.

اگر فرد آسیب پذیر از محیط خشن در شرایطی قرار گیرد که به نوعی پالایش شود و به خود آگاهی برسد ممکن است نجات یابد.

 راه نجات

به نظرمی رسد برای نجات از این بهران انسان سوز نه رفتن بسوی تمدن خودساخته ومورد ادعای غرب است ونه باشگاه های شرق.

بلکه تنها مکتب انسان ساز اسلامى است که برای فراهم كردن زمينه هاى رشد و شكوفايى دائمىِ استعدادهاى انسان در جهت كمالات الهى درهمه سنین برنامه داشته و سخن دارد:

۱ ـ تربيت امرى تشویقی،و زمينه سازى برای کمال انسانی است.
۲ ـ تربيت امرى موقت نيست، بلكه دائمى ومستمیراست.
۳ ـ تربيت امرى يك بُعدى نيست، دارای ابعادمختلف هست .
۴ ـ تربيت باید جهت دار و با هدف باشد.
علاوه براین موارید اموردیگری نیزهست که بایدرعایت شود.
۱. شناخت مربى از مربى؛ به عبارت دیگر استاد وشاگیرد
۲. شناخت مُرَبِى، رویش فکری و محيطهاى تربيتی.
۳ . شناخت مُربِى ومُربَی عوامل و موانع تربيتی او.

در اين ميان، پيشوايان دينى كه از سرچشمه فياض علم و حكمت خدا ـ اين آفريدگار عالميان و نخستين مربى مخلوقات قدحی نوشیده اند، مى توانند الگوى بسيار شايسته اى براى ما در امر تعليم و تربيت باشند و ما را در اين راه

يارى دهند.

اسلام برای همه رده های سنی ودوران کودکی وقبل ازآن برنامه دارد.


به همين جهت، چون دوران كودكى ونوجوانى از نخستين دوره هاى تعليم و تربيت انسانهاست،وزیربنای زندگی شخصی وجامعه، بر آن شديم كه چند حديث از سخنان پيشوايان دين در زمينه «تربيت كودك و نوجوان»  ذکرنمایم تا با به كارگيرى مناسب و متناسب با زمان ومكان مخاطبان، از اين مجموعه بهره مند شوند.


اين شير، چه با بركت استش!

 

4 امام اميرمؤمنان على عليه السلام: ما مِنْ لَبَنٍ رُضِعَ بِهِ الصَّبِىُّ أَعْظَمَ بَرَكَةٍ عَلَيْهِ مِنْ لَبَنِ أُمّـِهِ. 

امام اميرمؤمنان على عليه السلام: هر شيرى هم كه به كودك داده شود، باز هم براى او با بركت تر از شير مادرش نيست.

از هر دو شيرش بده

 

امام صادق عليه السلام به «اُمّ اسحاق» كه پسر خود را شير مى داد، فرمود: يا أُمَّ إِسْحاقٍ! لاتُرْضِعيهِ مِنْ ثَدْىٍ واحِدٍ وَ أَرْضِعيهِ مِنْ كِلَيْهِمايَكُونُ أَحَدُهُما طَعامًا وَ ا لْأخَرُ شَرابًا

امام صادق عليه السلام به «اُمّ اسحاق» كه پسر خود را شير مى داد، فرمود: اى اُمّ اسحاق! تنها از يك پستان او را شيرنده، بلكه از هر دو به وى را شير بده، زيرا در يكى از آنها خوراك و در ديگرى نوشيدنى نهفته است.

پيامبر خدا صلي الله عليه و آله:

لاتَضْرِبُوا أَطْفالَكُمْ عَلى بُكآئِهِمْ ... . 

پيامبر خدا صلي الله عليه و آلهنوزادان خود را به سبب گريه شان كتك نزنيد.

هر هفت سال، به كارى

 

امام اميرمؤمنان على عليه السلام: يُرَبَّى الصَّبِىُّ سَـبْعًا وَ يـُؤَدَّبُ سَـبْعًا وَ يُسْتَخْدَمُ سَـبْعًا.... 

امام اميرمؤمنان على عليه السلام: كودك هفت سال تربيت مى شود؛ هفت سال ادب مى آموزد؛ و هفت سال به كار گرفته مى شود.

دانش دين، دانش دين

 

16 امام صادق عليه السلام: اَلْغُلامُ يَلْعَبُ سَبْعَ سِنينَ وَيَتَعـَلَّمُ الْكِتابَ سَبْعَ سِنينَ وَيَتَعَلَّمُ الْحَلالَ وَالْحَرامَ سَبْعَ سِنينَ

امام صادق عليه السلام: پسر بچه هفت سال بازى مى كند؛ هفت سال نوشتن را فرا مى گيرد؛ و هفت سال حلال و حرام را مى آموزد.

 

با او تو دَمساز باش

 

17 پيامبر صلي الله عليه و آله: رَحِمَ اللّهُ عَبْدًا أَعانَ وَلَدَهُ عَلى بِرِّهِ بِالاْءِحْسانِ إِلَيْهِ وَالتَّأَلُّفِ لَهُ وَتَعْليمِهِ وَتَأْديبِهِ

پيامبر صلي الله عليه و آله: مِهر خداوندى از آنِ بنده اى باد كه فرزند خود را با نيكى كردن به وى و دَمسازى با او و آموزش و ادب كردن وى، در نيكو شدنش يارى دهد.

هر چيز را پذيراست

 

18 امام اميرمؤمنان على عليه السلام: ... إِنَّما قَلْبُ الْحَدَثِ كَالْأَرْضِ الْخالِيَةِ مآ أُلْقِىَ فيها مِنْ شَىْ ءٍ قَبِلَتْهُ.. . 

امام اميرمؤمنان على عليه السلام: جز اين نيست كه دل نوجوان همچون زمين ميان تُهى است؛ هر چه در آن افشانده شود، همان را مى پذيرد.

 

رفتارخودرامانند او(کودک)کودکانه کن

پيامبرخدا صلي الله عليه و آله: مَنْ كانَ عِنْدَهُ صَبِىٌّ فَلْيَتَصابَ لَهُ. 

پيامبرخدا صلي الله عليه و آله: هر كس نزدش كودكى باشد، بايد با او كودكانه رفتار كند.

به وعده‏ات وفا بكن

 

32 امام رضا عليه السلام

 إِذا وَعـَدْتُمُ الصِّبـْيانَ فَفـُوا لَهـُمْ فَإِنّ هُمْ يَرَوْنَ أَنَّكُمُ الَّذينَ تَرْزُقُونَهُمْ إِنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ لَيْسَ يَغْضِبُ لِشَىْ ءٍ كَـغَضَبِهِ لِلنِّسآءِ وَالصِّبـْيانِ. 

امام رضا عليه السلام: هرگاه به كودكان وعده اى مى دهيد، آن را برايشان عملى كنيد؛ زيرا آنان مى پندارند شما همان كسانى هستيد كه روزى شان مى دهيد. و بى گمان خداوند بزرگ وبِشكوه به اندازه اى كه براى (رعايت نكردنِ حقوق) زنان و كودكان خشمناك مى شود، براى چيز ديگرى خشمناك نمى شود.

 

 

منابع موردمطالعه:

۱.تحقیات میدانی

۲. بیتوته

۳. روزنامه ایران

 

 

 


 [M1]

نظرات

ارسال نظر

ایمیل شما قابل مشاهده عموم نخواهد بود